Posts Tagged ‘Μένουμε Ευρώπη’

Και τελικά μετά από περίπου πέντε μήνες διαπραγματευτικού…αυνανισμού φτάσαμε εκεί που περιμέναμε όσοι έχουμε μια κάποια προϊστορία στο χώρο της ελληνικής αριστεράς.

Αδιέξοδο στην εύρεση τομής μεταξύ ευρωπαϊκών απαιτήσεων και κανόνων από τη μία και προεκλογικών δεσμεύσεων και εσωκομματικών συνιστωσών από την άλλη. Το ξέραμε όλοι πως η εξίσωση δεν έβγαινε, ο κ. Τσίπρας έπρεπε να σπάσει αυγά, πράγμα που απέφευγε συστηματικά τα τελευταία δύο χρόνια, μαζεύοντας κάθε καρυδιάς καρύδι και προσπαθώντας να ικανοποιήσει τους πάντες για τα πάντα.

Η λογική έλεγε πως θα πήγαινε γρήγορα σε μία συμφωνία, βελτιωμένη σε σχέση με αυτά που προδιαγραφόταν στο περιβόητο email Χαρδούβελη. Στη συνέχεια, λόγω της αναπόφευκτης εσωκομματικής ρήξης, προκήρυξη νέων εκλογών με λίστα, άνετη επικράτηση και ξεκαθάρισμα του κόμματος από πλατφόρμες, συνιστώσες λαπαβίτσες και λοιπούς ακραίους.

Όμως, για εμάς που έχουμε φάει με το κουτάλι την ελληνική αριστερά, γνωρίζουμε πως είναι δύσκολο να ερμηνευθεί με όρους κοινής λογικής. Οι ιδεοληψίες, τα απωθημένα του Εμφυλίου, η μεσσιανική αντίληψη για το ρόλο της στην κοινωνία, το ατυχές σμίξιμο της με τον εθνο-λαϊκισμό και τον αντιδυτικισμό καθώς και η πλήρης διάβρωση από την επέλαση της πασοκαρίας από τις αρχές του 80 είναι βασικές παράμετροι που προσδιορίζουν την ιδιαιτερότητα της αυτήν. Προσθέστε στα παραπάνω και έναν ακατάλληλο ηγέτη, δημιούργημα του κομματικού σωλήνα και των καταλήψεων σε λύκεια-πανεπιστήμια και νομίζω πως γίνεται πιο κατανοητό γιατί μας έφτασαν σε αυτό το σημείο.

Προτίμησε λοιπόν ο κ. Τσίπρας τη ρήξη με τους εταίρους, παρά τη ρήξη με το κόμμα του. Γιατί ξέρει πως δεν έχει τις ικανότητες να επιβιώσει πολιτικά εκτός του στενού κομματικού πυρήνα που τον ανέθρεψε. Έτσι μετά από πέντε μήνες επιθετικής ρητορικής (που αποξένωσε τη χώρα στο διεθνές προσκήνιο) και αντι-ευρωπαϊκής προπαγάνδας για εσωτερική κατανάλωση, βρήκε την εύκολη λύση για να βγει από το αδιέξοδο του. Και επειδή δεν έχει την αξιοπρέπεια και την εντιμότητα να αναλάβει αυτός την ευθύνη για τη δύσκολη απόφαση που πρέπει να λάβει, πετάει το μπαλάκι στο λαό, παίζοντας το παράλληλα και μεγάλος δημοκράτης.

Φανταστείτε τον Ελευθέριο Βενιζέλο να έλεγε το 1916, «Παιδιά ας κάνουμε ένα δημοψήφισμα, να ψηφίσει ο λαός ποιος έχει δίκιο ο βασιλιάς ή εγώ». Ή ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, όταν ο αντιδυτικισμός ήταν πάλι στο φόρτε του  λόγω χούντας-κυπριακού, να έλεγε ας κάνουμε δημοψήφισμα για την ένταξη της χώρας στην ΕΟΚ.

Οι μεγάλοι ηγέτες παίρνουν πάνω τους τις μεγάλες και δύσκολες αποφάσεις. Αυτοί έχουν τη γνώση και την πληροφόρηση, δε μπορούν να μεταθέτουν την ευθύνη στον αγρότη, το ψαρά ή την νοικοκυρά. Πολύ περισσότερο όταν, όπως στην περίπτωση του κ. Τσίπρα, το δίλημμα στο οποίο βάζουν την ελληνική κοινωνία είναι αποτέλεσμα της δικής τους κακής τακτικής.

Πέραν των παραπάνω που αφορούν την ηγετική επάρκεια και την πολιτική εντιμότητα του κ. Τσίπρα, το δημοψήφισμα έχει δύο σημαντικότατες παρενέργειες για την ελληνική κοινωνία. Την πρώτη ήδη τη βλέπουμε στις ουρές στις τράπεζες και στα βενζινάδικα που θυμίζουν τριτοκοσμική χώρα. Η οικονομία στηρίζεται στην ύπαρξη κλίματος εμπιστοσύνης και στη ψυχολογία των μαζών. Με το πυροτέχνημα του δημοψηφίσματος τα παραπάνω κλονίστηκαν συθέμελα. Οι επιπτώσεις μπορεί να είναι ανεξέλεγκτες σε σημείο που ακόμα και την…dream team των αρίστων σε κάθε τομέα να φέρεις να κυβερνήσει, να μη μπορούν να κάνουν τίποτε. Αυτά βέβαια είναι δύσκολο να τα αντιληφθούν οι κομισάριοι – δημιουργήματα του κομματικού θερμοκηπίου, όπως ο κ. Τσίπρας. Προς το παρόν ξέρουμε μόνο για capital controls του ύψους των 60 ευρώ. Στην Κύπρο τους πήρε δύο χρόνια για φύγουν από αυτό το φαύλο κύκλο και αυτό χάρη στη ψυχραιμία που έδειξε η κυπριακή κοινωνία και το κυπριακό πολιτικό σύστημα. Εδώ, με τις παρούσες συνθήκες υπάρχει κανείς σοβαρός άνθρωπος που πιστεύει πως η ελληνική κοινωνία και το ελληνικό πολιτικό σύστημα μπορούν να διαχειριστούν αυτή την τόσο αρνητική εξέλιξη;

Η δεύτερη παρενέργεια είναι πως μεταθέτοντας την ευθύνη στο λαό, οξύνεται ο ήδη εμφανής διχασμός που έχει αναπτυχθεί στην ελληνική κοινωνία. Ευτυχώς, μεγάλο μέρος του διχασμού και της έντασης εκτονώνεται στο…facebook και τα social media, οπότε έστι δεν έχουμε ακόμα εκτεταμένα φαινόμενα βίας. Όμως, αν οξυνθούν τα οικονομικά προβλήματα και φτωχοποιηθούν περαιτέρω τμήματα της κοινωνίας, κανείς δε ξέρει αν θα μπορέσει να συγκρατηθεί η βία και η ένταση μόνο εντός διαδικτύου…

Στο εφιαλτικό σκηνικό του διχασμού που έχει στηθεί, είναι σημαντικό να δούμε ποιες δυνάμεις αναμετρώνται την Κυριακή 5 Ιουλίου. Από τη μία μεριά το σοσιαλφασιστικό μπλοκ που αποτελείται από μεγάλος μέρος των ψηφοφόρων του Σύριζα, τους ψηφοφόρους της Χρυσής Αυγής, του Καμμένου και μέρος των ψηφοφόρων του ΚΚΕ που θα αψηφήσουν την κομματική γραμμή. Από την άλλη οι ψηφοφόροι των κομμάτων του φιλο-ευρωπαϊκού τόξου (ΝΔ-Ποτάμι-Πασόκ-Ένωση Κεντρώων, εναπομείνασα Δημ. Αρ.).

Το ενδιαφέρον είναι πως στο μεγάλο ΟΧΙ που μας παροτρύνει ο κ. Τσίπρας πρωτοστατούν οι ακραίες φωνές του κόμματος του, οι Χρυσαυγίτες και οι εθνικιστές. Το πλέον καθυστερημένο και οπισθοδρομικό κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας δηλαδή. Ένας κόσμος που τα πολιτικά του επιχειρήματα περιορίζονται στα: γερμανοτσολιάδες, προσκυνημένοι, δωσίλογοι, ουστ, κωλοευρωπαίοι, λατρεία για αυταρχικά καθεστώτα τύπου Ρωσίας και λοιπά που θα ήταν γραφικά αν δεν επηρέαζαν τόσο το μέλλον μας σε αυτή τη χώρα. Είναι και αυτό άλλο ένα «επίτευγμα» της τραγικής περσόνας που παριστάνει τον πρωθυπουργό της χώρας.

Από την άλλη πλευρά, τα δύο μεγάλα προβλήματα του φιλο-ευρωπαϊκού μπλοκ είναι 1ον) πως στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε δύο κόμματα που έχουν απαξιωθεί στη συνείδηση του ελληνικού λαού και 2ον) το ότι οι ευρωπαίοι εταίροι μας έχουν λοιδορηθεί και συκοφαντηθεί συστηματικά από τα εγχώρια ΜΜΕ που χρόνια τώρα χαϊδεύουν τον εγχώριο εθνο-λαϊκισμό.

Κανείς δε ξέρει τι θα γίνει. Από τη μια είναι η οργή, η κούραση από τα τόσα χρόνια σε τέλμα, η απόγνωση αλλά και ο ζαμανφουτισμός μέρους της κοινωνίας. Από την άλλη είναι η νηφάλια σκέψη και ο φόβος. Περισσότερο το δεύτερο είναι αυτό που θα προσελκύσει τον περισσότερο κόσμο στο ΝΑΙ. Και θα προσελκύσει πολύ κόσμο που τώρα φωνάζει, γιατί κατά βάθος ο μέσος Έλληνας δεν είναι επαναστάτης αλλά συντηρητικός και βολεψάκιας. Από την άλλη όμως πόσον καιρό μπορεί να αντέξει ένας λαός χωρίς ελπίδα;

Δε θέλω να κάνω προβλέψεις για το αποτέλεσμα, κάθε ημέρα που περνάει θα αλλάζουν σημαντικά τα δεδομένα και οι συσχετισμοί. Λογικά οι ημέρες που περνάνε θα είναι προς όφελος του ΝΑΙ. Ίσως η κυβέρνηση να καταρρεύσει πριν φτάσουμε στο δημοψήφισμα. Ακόμα και αν φτάσουμε στο δημοψήφισμα, η κατάσταση της δημόσιας διοίκησης σε συνδυασμό με την απειρία των κυβερνώντων, προοιωνίζουν πως θα εμφανιστούν πολλά οργανωτικά προβλήματα. Υπάρχει και η πιθανότητα ένστασης όσον αφορά τη συνταγματικότητα του δημοψηφίσματος.

Αντίθετα με τις προγνώσεις για το αποτέλεσμα, το διακύβευμα του δημοψηφίσματος είναι ξεκάθαρο: παραμονή ή όχι στην Ευρωζώνη. Οι συριζαίοι έχουν βαλθεί να μας πείσουν πως δεν είναι έτσι, όμως δε συμφωνεί κανείς στην Ευρώπη μαζί τους, πέραν κάτι λαϊκιστών εθνικιστών και περιθωριακών αριστερών.

Στήθηκε όλο αυτό το σκηνικό επίτηδες από την κυβέρνηση, ενώ καμώνονταν πως διαπραγματεύονταν; Διόλου απίθανο. Ευρωπαϊκοί κύκλοι έχουν να λένε πως τα έγγραφα που έστελνε η ελληνική κυβέρνηση στους θεσμούς ξεχώριζαν για την …προχειρότητα τους. Διαρροές λένε πως ενώ ο κ. Χουλιαράκης το πάλευε και όδευε σε βελτίωση της πρότασης των «θεσμών», ο κ. Τσίπρας ανακοίνωνε το δημοψήφισμα. Όλη αυτή η «δημιουργική ασάφεια» αποσκοπούσε στο να μας οδηγήσει αργά ή γρήγορα στο δρόμο της δραχμής; Θα αργήσουμε να το μάθουμε.

Προς το παρόν, μου κάνει πολύ εντύπωση το γεγονός ότι η εβδομάδα πριν το δημοψήφισμα συνέπεσε με τη λήξη του ισχύοντος προγράμματος και τη χρηματοδότηση που αυτό προέβλεπε. Το έκαναν σκόπιμα για να εκβιάσουν τις εξελίξεις ή πρόκειται για άλλον έναν παροιμιώδη ερασιτεχνισμό τους να προκηρύσσουν δημοψήφισμα με τις τράπεζες κλειστές; Είναι εξίσου άχρηστοι όσο και αδίστακτοι , οπότε δεν αποκλείω τίποτα.

Τέλος, το δίλημμα αν και πλαστό, συνοψίζεται στο εξής. Η βασική διαίρεση του πληθυσμού στην Ελλάδα δεν είναι το επιφανειακό «μνημόνιο-αντιμνημόνιο» αλλά το «γινόμαστε Ευρώπη- παραμένουμε Βαλκάνια». Το κομμάτι αυτό που απεχθάνεται τον εξευρωπαϊσμό της χώρας (εκτός αν πρόκειται να αρμέξουμε καμία επιδότηση) συσπειρώνεται πίσω από το ΟΧΙ με σκληρό του πυρήνα τους φασίστες της Χρυσής Αυγής, τις πιο ακραίες φωνές (σοσιαλφασίστες θα τους έλεγα) του Σύριζα μαζί με μέρος των απείθαρχων ψηφοφόρων του σταλινικού ΚΚΕ και τους πατριδοκάπηλους λαϊκιστές του κόμματος του κ. Καμμένου. Εμείς οι υπόλοιποι που αντιθέτως επιθυμούμε διακαώς να κτυπηθεί στη ρίζα του ο κοτζαμπασισμός και να αρχίσουμε να ομοιάζουμε με ευρωπαϊκό κράτος θα στρατευθούμε με το ΟΧΙ στο ΟΧΙ αυτό (προσέξτε τη διατύπωση). Δύο αρνήσεις, μία κατάφαση, οπότε πάμε στο ΝΑΙ, ασχέτως αν η προς ψήφιση συμφωνία δε μας εκφράζει.

Ακόμα και να υπερισχύσει το ΝΑΙ (που μάλλον φαίνεται πιθανότερο) ή να κάνει τη συμφωνία της τελευταίας στιγμής ο κ. Τσίπρας (όπως διαδίδεται τη στιγμή που γράφω) δεν είμαι αισιόδοξος. Το τελευταίο εξάμηνο άφησε τεράστιες πληγές στην οικονομία. Ο κόσμος έχει κουραστεί και μεγάλο κομμάτι του έχει φάει το παραμύθι, που συστηματικά καλλιεργεί το λόμπι της δραχμής, πως για τα δεινά μας φταίει η Ευρώπη. Τα 3 εκατομμύρια συνταξιούχοι είναι η μεγαλύτερη κοινωνική δύναμη. Οι νέοι βολοδέρνουν, είναι απαθείς και το πιο δυναμικό κομμάτι τους βρίσκεται ήδη στο εξωτερικό. Αναπόφευκτα θα έρθουν και χειρότερα. Σε προσωπικό επίπεδο πάντως φαίνεται να λύνεται το δίλημμα που είχα αν πρέπει να μεταναστεύσω ή να μείνω στη χώρα. Τα CVs φεύγουν βροχή…

Τις προάλλες βρέθηκα στην Τουρκία. Όχι στην αγαπημένη μου Κωνσταντινούπολη αλλά σε κάποια μικρή κωμόπολη κοντά στα σύνορα. Πρόσεξα τον κόσμο, τις συνήθειες, τον τρόπο που περπατάνε, οδηγάνε, φέρονται στο δημόσιο χώρο. Ένιωσα κάτι ελαφρώς μεταφυσικό. Οι τόσοι αιώνες συνύπαρξης των δύο λαών έχουν αφήσει ακόμα και στις σημερινές γενιές, που δε βιώσαμε τη συνύπαρξη, κώδικες και συμπεριφορές που έχουν μεταξύ τους πολλές ομοιότητες. Προφανώς, οι κάτοικοι της τουρκικής επαρχίας είναι, ακόμα , φτωχότεροι και πιο ανατολίτες στις συνήθειες τους σε σχέση με εμάς. Παρατηρώντας την οδηγική τους συμπεριφορά και το κυκλοφοριακό χάος ένιωσα πως, εντάξει, ευτυχώς δεν είμαστε έτσι στην Ελλάδα, όσο και αν γκρινιάζω. Όμως, αν το καλοσκεφτείς, είμαστε σαφώς πιο κοντά σε αυτούς παρά στους Γερμανούς ή τους Ολλανδούς ας πούμε. Για αυτούς που τους αρέσουν οι αριθμοί, θα έλεγα πως είμαστε 70% σαν τους γείτονες μας τους Τούρκους (ανατολίτες-βαλκάνιοι) και 30% Ευρωπαίοι.

Γυρίζοντας πίσω στα καθ’ ημάς, με χαρά είδα πως, επιτέλους, προέκυψε μία αυθόρμητη αντίδραση του κόσμου στους κυβερνητικούς χειρισμούς που σπρώχνουν τη χώρα στα βράχια. Η πρωτοβουλία ξεκίνησε χωρίς κομματικό πατρονάρισμα, διαδόθηκε μέσω facebook και το αποτέλεσμα ήταν αρκετές χιλιάδες κόσμου στο Σύνταγμα. Δε ζω στην Αθήνα αλλά από όσα διάβασα και είδα, διαπίστωσα πως η εκδήλωση αυτή είχε σαφώς περισσότερο κόσμο και παλμό από την αντίστοιχη φιλοκυβερνητική συγκέντρωση της προηγούμενης ημέρας (κάτι που έκανε τα φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης να «λυσσάξουν»). Μία εκδήλωση που δεν αφορούσε τη διεκδίκηση κάποιου συντεχνιακό συμφέροντος αλλά το μέλλον όλων μας. Μία εκδήλωση που κινήθηκε σε εξαιρετικά πολιτισμένα πλαίσια, χωρίς υβριστικά συνθήματα και βίαιες παρεκτροπές.

Τη Δευτέρα αναμένεται συνέχεια των εκδηλώσεων σε όλη την Ελλάδα. Ελπίζω η συμμετοχή να μαζικοποιηθεί και να κλιμακωθεί η αφύπνιση των φιλοευρωπαϊκών δυνάμεων. Οι μέρες είναι κρίσιμες, όλοι όσοι πιστεύουμε στην ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας πρέπει να δώσουμε το παρόν. Να δώσουμε ένα δυνατό μήνυμα στην κυβέρνηση αλλά και στην Ευρώπη, πως υπάρχει μία σιωπηλή πλειοψηφία στη χώρα που δε θέλει την απομάκρυνση της χώρας από το ευρώ και την Ε.Ε. Θα προλάβει το μήνυμα αυτό να αποδώσει καρπούς ή θα χαθεί στις καταιγιστικές εξελίξεις των επόμενων ημερών; Κανείς δε μπορεί να ξέρει, η απάθεια όμως και η μοιρολατρία ποτέ δεν έδωσαν λύσεις.

Την ίδια ώρα που κάποιοι θα φωνάζουν για την παραμονή της χώρας στην ευρωπαϊκή οικογένεια, η πραγματικότητα δείχνει πως, δυστυχώς, μας χωρίζει μεγάλη απόσταση από την Ευρώπη. Χειρότερος πρεσβευτής της χώρας στο εξωτερικό η σημερινή κυβέρνηση που ψηφίστηκε από το 41% των Ελλήνων. Αναξιοπιστία, προχειρότητα, ανορθολογισμός, κορώνες και επιθετικότητα για εσωτερική κατανάλωση. Ένα κράτος-μπαταχσής που απειλεί πως θα ανατινάξει την Ευρωζώνη αυτή είναι η εικόνα που βλέπουν οι υπόλοιποι λαοί της Ε.Ε. πίσω από αυτό που εδώ μας το παρουσιάζουν ως υπερήφανη διαπραγμάτευση ή ως… διατριβή στη θεωρία παιγνίων (chicken game και λοιπές μπαρούφες).

Η πραγματικότητα που βιώνουμε εμείς οι μέσα είναι ακόμα πιο σουρεαλιστική, αφού αναπόφευκτα μας απασχολούν προσωπικότητες όπως η Ζωή Κωνσταντοπούλου η Ραχήλ Μακρή και λοιπές τέτοιες περσόνες του κυβερνητικού θιάσου.

Η ΠτΒ αποφάσισε, μέσω της επιτροπής της, πως το χρέος είναι απεχθές και επονείδιστο και διαγράφεται πάραυτα κ.λπ. που γνωρίζει καλά ο Eric Toussaint από την ενασχόληση του με το χρέος του Ισημερινού. Τι καλή φάαση ρε παιδιά! Απορία μου βέβαια, αφού ξεμπερδέψουμε έτσι απλά με το χρέος, μετά ποιος θα μας ξανά-δανείσει για να εφαρμόσουμε πάλι το ίδιο κόλπο; Βέβαια η ΠτΒ και η επιτροπή έχει και άλλα όπλα στις φαρέτρες της, είναι και οι πολεμικές αποζημιώσεις που μας χρωστάνε οι υπήκοοι της Μέρκελ και εκεί κρύβονται καλά φράγκα που με μία καλή δικηγορέσσα σαν την ΠτΒ στάνταρ θα γίνουν δικά μας…

Η Ραχήλ Μακρή έκανε μηνυτήρια αναφορά στο Στουρνάρα για τις δηλώσεις του περί Grexit. Η καλή βουλευτής θεωρεί πως αυτός φταίει για τη μαζική φυγή καταθέσεων τις τελευταίες ημέρες. Την ίδια ώρα διάφορα στελέχη της κυβέρνησης είτε λένε πως έλα μωρέ και τι θα πάθουμε με τη δραχμή (Ξυδάκης, Στρατούλης) είτε τοποθετούνται ανοιχτά υπέρ της δραχμής (πρώτος πρώτος ο δραχμολάγνος του Λονδίνου Λαπαβίτσας). Αλλά αυτοί μπορούν να λένε ό,τι θέλουν δεν έχουν καμία ευθύνη, ο Στουρνάρας φταίει που τόλμησε να μιλήσει για κίνδυνο Grexit…

Ο σοφός λαός ψήφισε τις παραπάνω κυρίες, όπως και πολλά άλλα φρούτα του σημερινού κοινοβουλίου για να κάνουν «σκληρή διαπραγμάτευση». Τις τελευταίες ημέρες, ο σοφός λαός, ελαφρώς …χεσμένος από την πορεία της διαπραγμάτευσης έχει αποσύρει περί τα 5 δις. ευρώ από τις ελληνικές τράπεζες. Οι «κακοί Ευρωπαίοι» με έκτακτο ELA ενίσχυσαν τις ελληνικές «τράπεζες-ζόμπι».

Ανορθολογισμός, βαλκανική φολκλοριτέ, απέχθεια προς τις αξίες του δυτικού πολιτισμού (εκτός φυσικά από τα καταναλωτικά αγαθά του που μας αρέσει να καταναλώνουμε), μην κρυβόμαστε αυτά κυριαρχούσαν στο δημόσιο μας βίο και τα ανέμελα χρόνια πριν την κρίση. Μόνο που τότε, καλυμμένα από την πλαστή ευημερία, δεν ενοχλούσαν και αρκετές φορές αντιμετωπίζονταν με συγκατάβαση, αν όχι συμπάθεια, αφού αυτή είναι η Ελλάδα, δε βαριέσαι αδερφέ; Τώρα όμως που φάνηκε περίτρανα πως ο βασιλιάς είναι γυμνός, τα παραπάνω ιδιαίτερα γνωρίσματα του ελληνικού δημόσιου βίου έχουν αρχίσει να παίρνουν απειλητικές διαστάσεις και τορπιλίζουν τις όποιες ελπίδες για νηφαλιότητα και ορθολογική διαχείριση της κρίσης.

Δε ξέρω αν θα καταφέρουμε να κερδίσουμε το στοίχημα των επόμενων κρίσιμων ημερών, να μείνουμε στην Ευρωζώνη. Ακόμα και αν καταφέρουμε όμως, δεν είμαι ιδιαίτερα αισιόδοξος διότι δε βλέπω κάποιον ισχυρό πολιτικό ή κοινωνικό φορέα αλλαγής. Η φιλοευρωπαϊκή αντιπολίτευση αποτελείται από τα δύο κόμματα που στηρίχθηκαν στο πελατειακό κράτος επί 40 χρόνια και το κάπως άνευρο, κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν του επικεφαλής του, Ποτάμι. Όσον αφορά τις κοινωνικές ομάδες, οι μεσήλικες και οι συνταξιούχοι  είναι αυτοί που δίνουν τον τόνο. Το καλύτερο κομμάτι των μορφωμένων 30άρηδων αστών βρίσκεται έξω.  Όσοι έμειναν είναι λίγοι και παθητικοί. Φοβάμαι πως ακόμα και αν παραμείνουμε στην Ευρωζώνη θα αργήσουμε πολύ να προσεγγίσουμε τις νοοτροπίες των ανθρώπων και τις κρατικές δομές στις πιο αναπτυγμένε χώρες της. Μάλλον το αντίθετο προβλέπω, να μας ξεπεράσουν κράτη που εντάχθηκαν αργότερα και έχουν (ακόμα…) αρκετά χαμηλότερο βιοτικό επίπεδο από εμάς.

Παρ’ όλα τα παραπάνω, θα πάω στη συγκέντρωση αύριο. Όσο ζω εδώ νιώθω πως έχω χρέος να το παλέψω. Αν και, δε σας το κρύβω,  το ενδεχόμενο της μετανάστευσης πλέον φαντάζει όλο και πιο πιθανό. Είπαμε είμαστε πατριώτες αλλά όχι και μαλάκες…